Monitoring powstał w ramach projektu Regionalne Porozumienie na rzecz Usług Społecznych. Projekt ten jest realizowany w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywalelskich NOWEFIO na lata 2021-2030

Monitoring powstał w ramach projektu Regionalne Porozumienie na rzecz Usług Społecznych. Projekt ten jest realizowany w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywalelskich NOWEFIO na lata 2021-2030

Monitoring powstał w ramach projektu Regionalne Porozumienie na rzecz Usług Społecznych. Projekt ten jest realizowany w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywalelskich NOWEFIO na lata 2021-2030

Monitoring powstał w ramach projektu Regionalne Porozumienie na rzecz Usług Społecznych. Projekt ten jest realizowany w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywalelskich NOWEFIO na lata 2021-2030

Najważniejszą zmianą jest przyjęcie Strategii Rozwoju Usług Społecznych polityka publiczna do roku 2030 (z perspektywą do 2035 r.) w czerwcu 2022 r. Był to dokument, którego zręby przygotowywane były na wniosek organizacji społecznych w tym WRZOS.

Monitoring polityk publicznych w zakresie usług społecznych. Wybór najważniejszych zmian w okresie wrzesień 2021 – luty 2023

Raport powstał w ramach projektu „SUS-Sektor Usług Społecznych” realizowanego z dotacji programu Aktywni Obywatele – Fundusz Krajowy finansowanego przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię w ramach Funduszy EOG.

Dyskusja o asystencji osobistej na posiedzeniu podkomisji sejmowej, odpłatność za noclegi w miejscach zbiorowego zakwaterowania dla uchodźczyń z Ukrainy, obowiązek udzielenia pracy zdalnej osobom sprawującym opiekę nad innymi członkami gospodarstwa, czy ustawa o kooperatywach mieszkaniowych – to niektóre z wydarzeń związanych z lub mogących mieć wpływ na rozwój środowiskowych usług społecznych w omawianym tu okresie, które opisujemy w tej edycji raportu.

Zapraszamy do lektury:

Monitoring polityk publicznych w zakresie usług społecznych: styczeń – luty 2023

Raport powstał w ramach projektu „SUS-Sektor Usług Społecznych” realizowanego z dotacji programu Aktywni Obywatele – Fundusz Krajowy finansowanego przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię w ramach Funduszy EOG.

W streszczeniu tegorocznego raportu możemy znaleźć m.in. następujące stwierdzenia:

• W 2022 r. w ramach Planu Realizacji Europejskiego Filaru Praw Socjalnych polskirząd przyjął, że do 2030 r. 1,5 miliona mieszkańców Polski uwolni się od zagrożenia ubóstwem i wykluczenia społecznego (wskaźnik unijny AROPE). W całej UE ma to być 15 mln osób. Jako EAPN Polska zwracaliśmy uwagę, że przyjęty przez Polskę cel mógłby być bardziej ambitny i zgodny z celem nr 1 Zrównoważonych Celów Rozwoju ONZ, (obniżenie ubóstwa o połowę, czyli 3 mln osób), i zawierać też cele dotyczące dzieci (co najmniej 500 tys. oraz likwidacja bezdomności dzieci). Warto też dodać cel dotyczący osób starszych (co najmniej 500 tys.).
• Sytuacja seniorów (w wieku 65+) pogarsza się pod względem części wskaźników, Liczba seniorów żyjących w ubóstwie relatywnym rośnie: z 1,2 miliona w 2019 r. do 1,3 miliona w 2020 i bez zmian w 2021 r. Od 2015 r. nastąpił wzrost z 932 tys., czyli aż o 43 proc. Systematycznie rośnie też udział osób starszych wśród osób korzystających z pomocy żywnościowej od 64 tys. w 2015 r. do 157 tys. w 2021 r. (wzrost o 147 proc.). Nie trzeba było więc kryzysu kosztów życia, aby sytuacja pogarszała się. W 2022 i w 2023 r. ten trend będzie prawdopodobnie postępował, czyli Polska będzie się oddalała od celu.
• W 2021 r. zasięg ubóstwa skrajnego zmniejszył się z 5,2 od 4,2 proc., powracając do poziomu z 2019 r. Zasięg ubóstwa relatywnego właściwie się nie zmienił (z 11,8 do 12 proc.) po tym jak spadł w 2020 r. z powodu zmniejszenia się średnich wydatków, a tym samym granicy ubóstwa.
• Liczba dzieci w skrajnym ubóstwie zmniejszyła się o około 77 tys. – z 410 tys. w 2020 do 333 tys. w 2021 r. Gdyby miało ich być mniej niż 1 proc., co powinno być celem rządu, to ta liczba nie powinna być wyższa niż 62 tysiące. Żeby to osiągnąć, zasięg ubóstwa skrajnego dzieci musiałby się zmniejszyć aż o 81 proc.
• W 2021 r. zasięg pogłębionej deprywacji materialnej i społecznej (rodziny nie stać na zaspokojenie co najmniej 7 z 13 potrzeb) wzrósł aż o 99 tys. do 922 tys. po latach spadków z 2,6 miliona w 2015 r. do 823 tys. w 2020 (spadek o 69 proc.). Według wstępnych danych było to 2,9 proc. Polskiego społeczeństwa. Jest to mniej niż w innych dużych krajach UE. Dla porównania: w Niemczech 4,2 proc., Francja 5,9 proc., Hiszpania 8,3 proc. Najniższy wskaźnik miała Finlandia 1,1 proc.
• Liczba osób, którym przyznano świadczenia pomocy społecznej spadła kolejny rok z rzędu o 12 proc. (w roku pandemicznym spadła o 8 proc.) w stosunku do roku 2020. Wyjątkiem były osoby, którym przyznano miejsce w schronisku dla osób bezdomnych, gdzie nastąpił wzrost o 7 proc. Spadek świadczeniobiorców nie wynika z poprawy sytuacji ubogich gospodarstw domowych. Jest to związane z niewystarczającą waloryzacją kryteriów dochodowych do pomocy społecznej, które w 2022 r. będą w większości typów rodzin niższe niż granica skrajnego ubóstwa.
• System świadczeń pieniężnych wymaga dalszych reform. Ze względu na brak waloryzacji świadczenia na dzieci i osoby z ograniczoną samodzielnością (świadczenie wychowawcze, zasiłki rodzinne i dodatki do nich, zasiłek pielęgnacyjny, specjalny zasiłek opiekuńczy, świadczenie alimentacyjne) gwałtownie tracą na wartości ze względu na dwucyfrową inflację.
• Rząd przyjął Strategię Rozwoju Usług Społecznych w czerwcu 2022 r. Dokument ten wyznacza cele i działania w obszarach usług wsparcia rodziny i pieczy zastępczej, osób starszych, osób z niepełnosprawnościami, osób z zaburzeniami psychicznymi oraz w kryzysie bezdomności. Głównym wyzwaniem będzie jego systematyczna realizacja w kolejnych latach w partnerstwie z organizacjami pozarządowymi, co będzie wymagało zapewnienia znaczących nakładów finansowych.

Zapraszamy do pobrania raportu:

Poverty Watch 2022. Monitoring ubóstwa finansowego i polityki społecznej przeciw ubóstwu w Polsce 2022

Publikacja przygotowana w ramach projektu ,,Porozmawiajmy o ubóstwie i wykluczeniu społecznym” z dotacji programu Aktywni Obywatele – Fundusz Krajowy, finansowanego przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię w ramach Funduszy EOG.

Raport ten ma szczególne znaczenie w okresie dużej dyskusji o procesie deinstytucjonalizacji w Polsce. Pomimo faktu, iż nie ma on charakteru bardzo szczegółowego, to wskazuje na istotne trzy kwestie procesu rozwoju usług społecznych realizowanego w Republice Czeskiej.

Po pierwsze pokazuje jak nawet długofalowe strategie (Narodowa Strategia Rozwoju Usług Społecznych na lata 2006-2025) mogą zawieść, jeśli nie są obudowane planami o charakterze operacyjnym w wymiarze prawno-finansowym. Mimo, iż Czesi wskazują na nierealizowanie przyjętych założeń, to jednak należy pamiętać, że w kraju tym dokonują się realne plany przekształcania instytucji. Od 2017 do 2020 instytucje całodobowe opuściło ponad 4,6 tys. osób wracając do swoich mieszkań lub mieszkań wspomaganych z usługami.

Po drugie wskazuje na istotną rolę organizacji pozarządowych, które reprezentują większość dostarczycieli usług w Republice Czeskiej. W kontekście finansowania całości organizacje to 15% wydatków, ale w przypadku działań doradczych i profilaktycznych to odpowiednio 72% i 91% ogółu wydatków.  Widać jak bardzo ważne jest tu podejście partnerskie i codzienny dialog.

Po trzecie, warto zwrócić uwagę, że Republika Czeska to kraj, w którym w ciągu pięciu ostatnich lat płace pracowników usług opiekuńczych wzrosły o blisko 66 %. To ważny sygnał wskazujący, że bez pracowników, którzy zniechęceni poziomem wynagrodzeń mogą przenieść się do innych sektorów gospodarki żaden rozwój usług społecznych nie ma racji bytu.

Zachęcamy do lektury. Jesteśmy przekonani, że wiele wątków w nim zarysowanych będzie wymagało pogłębienia. Ważne jest abyśmy wyciągali wnioski zarówno z sukcesów jak i porażek tych, którzy są bardziej zaawansowani. Pomoże nam to nie powielać tych samych błędów i szukać inspiracji.

Usługi społeczne w Republice Czeskiej

Raport powstał w ramach projektu „SUS-Sektor Usług Społecznych” realizowanego z dotacji programu Aktywni Obywatele – Fundusz Krajowy finansowanego przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię w ramach Funduszy EOG.

Raport z monitoringu działań organów państwa na poziomie krajowym i regionalnym dot. usług społecznych związanych z procesem deinstytucjonalizacji

Raport powstał w ramach projektu „SUS-Sektor Usług Społecznych” realizowanego z dotacji programu Aktywni Obywatele – Fundusz Krajowy, finansowanego z Funduszy EOG.

Tradycyjnie z okazji Międzynarodowego Dnia Walki z Ubóstwem publikujemy ten raport na temat biedy w Polsce.

Wśród tez prezentowanych w raporcie znajdziemy m.in następujące stwierdzenia:

• W 2020 r. zasięg ubóstwa skrajnego zwiększył się z 4,2 do 5,2 proc., a ubóstwa relatywnego zmniejszył się z 13 do 11,8 proc. Ten drugi fakt nie jest pozytywny, gdyż wynika ze spadku średnich wydatków w społeczeństwie w czasie pandemii.
• Liczba Polaków żyjących w skrajnym ubóstwie zwiększyła się o około 378 tys. – z 1,6 mln w 2019 do 2,0 mln w 2020 roku.
• Wpływ epidemii na sytuację Polaków łagodziły wprowadzone wcześniej świadczenia między innymi:
  ■ na dzieci (świadczenie wychowawcze), dodatkowo upowszechnione na wszystkie jedyne i pierwsze dzieci w 2019 r.,
  ■ tymczasowe świadczenie postojowe dla osób na umowach cywilnoprawnych
  i samozatrudnionych (2080 zł) oraz
  ■ dodatek solidarnościowy dla osób zwalnianych z pracy (1400 zł).
• Liczba osób, które skorzystały z głównych świadczeń pomocy społecznej w roku
  pandemii spadła o 8 proc. w stosunku do roku 2019. Wyjątkiem były specjalne zasiłki celowe przyznawane pod warunkiem podpisania kontraktu socjalnego (wzrost o ponad 1000 proc.).
• Polityka przeciwdziałania ubóstwu i wykluczeniu powinna uwzględniać nie tylko płacę minimalną i świadczenia pieniężne – odpowiednio wysokie, regularnie waloryzowane i skoordynowane. Wsparcie finansowe powinno być połączone z dostępnymi, dobrej jakości usługami dla osób w wieku produkcyjnym, np.:
  ■ wsparcie w nabywaniu i podnoszeniu kwalifikacji zawodowych,
  ■ pomoc w szukaniu i utrzymaniu zatrudnienia,
  ■ zapewnianie opieki nad dziećmi i zależnymi osobami dorosłymi,
  ■ dostęp do mieszkalnictwa społecznego i transportu publicznego.
• Podaż dobrej jakości usług społecznych (np. asystencja osobista, usługi opiekuńcze) w Polsce jest zbyt niska w stosunku do potrzeb. Wiele samorządów w ogóle ich nie zapewnia.
• Polska nie ma zintegrowanej strategii rozwoju usług środowiskowych w celu zmniejszenia napływu dzieci, osób niepełnosprawnych, starszych i osób w kryzysie do placówek całodobowych na pobyt długoterminowy. Stąd też konieczna jest ambitna i adekwatna strategia deinstytucjonalizacji.

Zapraszamy do pobrania raportu:

„Poverty Watch 2021:  Monitoring ubóstwa finansowego i polityki społecznej przeciw ubóstwu w Polsce w 2020 r.”